Slimline Buildings

helpt u om betere gebouwen te realiseren door toepassing van het Slimline vloerconcept. Met een ervaren team  van technische en commerciële specialisten begeleiden we u door het gehele proces, van ontwerp tot uitvoering.

Slimline Buildings levert een totaalconcept van plafond, installatieruimte en topvloer waarmee u in staat bent om effectief, efficiënt, licht en duurzaam te bouwen.

Drager2b Drager1b Drager3b Drager4b

Japanse revolutie in wonen, Nederlands gedachtengoed

14 januari 2013

Op 13 januari 2013 werd in het NAI de première van ‘De Drager’, een film van John Habraken,  gepresenteerd. De filosofie van professor Habraken, ‘drager en inbouw’, zoals beschreven in zijn boek “De dragers en de mensen” en door hem gedoceerd aan universiteit MIT (Massachusetts  Institute of Technology), is nu geïmplementeerd in Japan. In 2009 is daar een wet aangenomen die ‘open bouwen’ stimuleert, met als doelstelling dat nieuw gebouwde woningen meer dan 200 jaar gebruikt kunnen worden. 

Door het werk van één van de leerlingen van professor Habraken, professor Kazunobu Minamivan de Shibaura Institute of Technology in Tokyo werd het ‘open bouwen’ in Japan gestimuleerd.  De noodzaak om het gebruik van grondstoffen te reduceren en de cyclus van bouwen en slopen te doorbreken heeft in Japan geleid tot een hoge mate van prefabricage en de overtuiging dat bewoners hun woning steeds moeten kunnen aanpassen aan nieuwe wensen.

Hiertoe worden deze aspecten van (nieuw)bouw sinds jaren actief gestimuleerd met subsidie en fiscale voordelen. Uit onderzoeken bleek dat de mogelijkheid tot het aanpassen van woningen leidt tot veranderingen in periodes van 7 tot 8 jaar en dat de bewoners veel langer in de eigen vertrouwde omgeving blijven wonen. Dat geldt ook voor huurwoningen en appartementen. De visie van Open Bouwen, met inbouwpakketen en verplaatsbare  wanden, wordt om die reden grootschalig  toegepast.

Een voorbeeld is Sekisui House, een grote Japanse aannemer die al meer dan 50 jaar actief is in de ontwikkeling en de bouw van betaalbare woningconcepten. In de periode tot 2010 zijn meer dan 2 miljoen woningen gebouwd  op basis van hout- en staalskeletbouw voor grondgebonden woningen, meergezinswoningen en appartementen. De bouw vindt plaats door aannemers onder toezicht van Sekisui. De bouwkwaliteit wordt voor 20 jaar gegarandeerd en kopers kunnen gebruikmaken van het U-trus verkoopsysteem, waarbij de technische staat van de woning wordt gegarandeerd door Sekisui op basis van een inspectie of op basis van het onderhoudscontract. Ook de waarde van de woning wordt daarbij vastgesteld. Voor onderhoudswerkzaamheden die worden uitgevoerd door bedrijven die onder contract van Sekisui werken gelden vaste bedragen. Als uitgangspunt voor de woningconcepten geldt: ‘het aanbieden van veiliger en comfortabeler woningen voor een betaalbare prijs’. De concepten zijn flexibel, en kunnen worden aangepast aan de locatie en de wensen van de koper.

De koper kan daarbij kiezen uit een groot aantal mogelijkheden voor de vorm, de buitenafwerking, de indeling en de binnen afwerking, waardoor vrijwel alle wensen kunnen worden ingevuld. Naast de traditionele baksteenafwerking wordt een groot gamma van alternatieve bijpassende materialen aangeboden, met aantrekkelijke kleuren en structuren. Voor de samenstelling van een woning wordt gebruik gemaakt van computerapplicaties, waarmee direct een visuele impressie kan worden verkregen . Bij schades of slijtage zijn vervangende materialen beschikbaar. Daarnaast is er ook een andere indeling van de woning relatief eenvoudig te realiseren. De combinatie van besparingen door de industriële productiemethoden, lage ontwikkelingskosten per woning, de korte bouwtijd en de garanties voor de kwaliteit (hogere marktwaarde) beperken de woonlasten. De prijs-kwaliteit verhouding wordt hierdoor significant verhoogd.

Voorwaarden om in Japan voor subsidie en belastingvoordeel in aanmerking te komen zijn bijvoorbeeld het gebruik van duurzame materialen met een levensduur van minimaal 100 jaar, en bij voorkeur 150 tot 200 jaar. Andere voorwaarden zijn aardbevingsbestendigheid, aanpasbaarheid (levensloopbestendig) en heel belangrijk: onderdelen met een kortere levensduur moeten eenvoudig vervangen kunnen worden. Met name laatstgenoemde voorwaarde is in lijn met de filosofie van Open Bouwen, en betekent dat installaties bereikbaar moeten blijven. Dit is een cruciaal verschil met de Nederlandse, traditionele werkwijze waar, naast de toepassing van veel dragende wanden, de installaties doorgaans worden ingestort. Het gevolg is dat gebouwen niet of nauwelijks aanpasbaar zijn. Het momenteel uitermate zichtbare gevolg is dat gebouwen ver voor het einde van de technische levensduur leeg komen te staan en moeten worden gesloopt.

In Japan worden de installaties aangebracht in holle, verhoogde vloeren en boven verlaagde plafonds. De extra verdiepingshoogte die dat kost (oplopend tot wel 28 cm voor bijvoorbeeld afvoerleidingen) wordt als gevolg geaccepteerd. Er is een continu proces van ontwikkelingen van inbouw- maar ook gevelcomponenten, omdat de maatschappij steeds nieuwe concepten vraagt.

In de jaren 60 en 70 werden de ontwikkelingen in de Japanse auto-industrie vanuit Europa met de nodige scepsis gadegeslagen. Inmiddels weten we dat een aantal Japanse beginselen de wereld hebben veroverd. Wacht de bouwindustrie een zelfde ontwikkeling?

In Nederland is dankzij bijvoorbeeld het Industrieel Flexibel en Demontabel Bouwen (IFD) programma van de Stuurgroep Experimenten Volkshuisvesting (SEV) en de Stichting Slimbouwen een extra stap gezet. In plaats van ‘innovation by addition’ (extra plafond, verhoogde vloer en daarmee kostenverhoging) kan hetzelfde resultaat bereikt worden met bereikbare installaties in de vloer  en prefabricage van bouwdelen.

Duurzame, betaalbare bouw is heel goed mogelijk, zoals bijvoorbeeld werd aangetoond in de publicaties “Bouwen met tijd” van het ministerie van VROM (2004) en “Leren door demonstreren”  van de SEV/IFD (2007) . Een duidelijk licht in de duisternis die vastgoedland momenteel omsluit.

Bronnen: Open Bouwen, Onderzoek  Ir. Sibe Jan Koster (Q +P Communicatie en Innovatie)